Tháng Nâng cao Nhận thức về Liệu pháp Miễn dịch Điều trị Ung thư Quốc gia: Nhìn lại quá khứ để hướng tới tương lai
Tác giả: Tiến sĩ Travis Fischer
Mặc dù ung thư vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong tại Hoa Kỳ, nhưng cũng có những tiến bộ thực sự đáng để ăn mừng. Tỷ lệ sống sót đã được cải thiện, các phương pháp điều trị đã trở nên chính xác hơn, và một bước đột phá đặc biệt đã thay đổi hoàn toàn những gì có thể thực hiện được: liệu pháp miễn dịch.
Thay vì tấn công trực tiếp vào ung thư, liệu pháp miễn dịch tận dụng chính hệ miễn dịch của bệnh nhân để nhận diện và tiêu diệt các tế bào ung thư.
Tháng Nâng cao Nhận thức về Liệu pháp Miễn dịch trong Điều trị Ung thư là cơ hội để chúng ta nhìn lại nguồn gốc của lĩnh vực này, những bước tiến mà nó đã đạt được, cũng như những triển vọng trong tương lai của phương pháp điều trị ung thư đầy tiềm năng và không ngừng phát triển này.
Liệu pháp miễn dịch là gì?
Hệ miễn dịch chính là đội ngũ bảo vệ của cơ thể bạn. Nó bảo vệ bạn khỏi các bệnh nhiễm trùng và giúp loại bỏ các tế bào bất thường trước khi chúng trở nên nguy hiểm. Một trong những “chiến binh” quan trọng nhất của hệ miễn dịch là tế bào T, một loại bạch cầu được “huấn luyện” để nhận diện và tiêu diệt các mối đe dọa.
Nhưng ung thư là một căn bệnh khó lường. Vì xuất phát từ chính các tế bào của chúng ta, các khối u có thể ngụy trang hoặc gửi tín hiệu để “tắt” các tế bào T. Khi điều đó xảy ra, hệ miễn dịch không thể thực hiện chức năng của mình và ung thư sẽ phát triển.
Liệu pháp miễn dịch hoạt động bằng cách kích hoạt lại hệ miễn dịch để nó có thể nhận diện và tấn công tế bào ung thư một lần nữa.
Các loại liệu pháp miễn dịch
Liệu pháp miễn dịch bao gồm nhiều phương pháp khác nhau, mỗi phương pháp đều được thiết kế để giúp hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư hiệu quả hơn.
- Liệu pháp kháng thể nhắm mục tiêu: Các loại thuốc này (ví dụ: Rituximab, Herceptin) gắn vào các dấu hiệu cụ thể trên tế bào ung thư và đánh dấu chúng để tiêu diệt
- Liệu pháp tế bào CAR-T: Các chuyên gia y tế lấy tế bào T của bệnh nhân, biến đổi chúng để nhận diện ung thư tốt hơn, nhân lên số lượng tế bào này và truyền chúng trở lại vào cơ thể
- Phương pháp ức chế điểm kiểm soát miễn dịch (ICB): Các loại thuốc này (ví dụ: Keytruda, Opdivo, Yervoy) giải phóng các “phanh” có thể ức chế tế bào T.
Trong bài viết này, tôi sẽ tập trung vào liệu pháp ICB – lĩnh vực đang chứng kiến nhiều nghiên cứu và tiến bộ lâm sàng nhất hiện nay.
Hình 1: Các loại liệu pháp miễn dịch khác nhau và các loại ung thư mà chúng được áp dụng.
Cơ chế hoạt động của các chất ức chế điểm kiểm soát
Hệ miễn dịch của bạn có những “điểm kiểm soát” bẩm sinh — các protein như CTLA-4 và PD-1 — hoạt động như những “phanh” để ngăn tế bào T tấn công các mô lành. Những “phanh” này đóng vai trò thiết yếu trong việc ngăn ngừa các bệnh tự miễn.
Nhưng ung thư đã học cách vượt qua những rào cản này.
Các tế bào ung thư có thể kích hoạt các con đường kiểm soát miễn dịch để vô hiệu hóa tế bào T, khiến hệ miễn dịch bỏ qua chúng. Điều này giống như một tên trộm thuyết phục nhân viên bảo vệ rằng mọi thứ đều ổn.
Các chất ức chế điểm kiểm soát ngăn chặn các tín hiệu này, giúp tế bào T phục hồi hoạt tính chống ung thư và tấn công khối u trở lại. Chúng không tạo ra một phản ứng miễn dịch mới, mà chỉ giải phóng phản ứng miễn dịch vốn đã tồn tại sẵn.
Kể từ khi chất ức chế điểm kiểm soát miễn dịch đầu tiên (Yervoy) được phê duyệt vào năm 2011, liệu pháp miễn dịch đã mang lại sự thay đổi to lớn trong việc điều trị ung thư:
- Điều này đã trở thành phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho các loại ung thư như ung thư hắc tố, ung thư phổi và ung thư thận.
- Trong một số trường hợp, các phương pháp này hiện được sử dụng làm liệu pháp điều trị đầu tay do khả năng giúp cải thiện tỷ lệ sống sót so với các phương pháp điều trị truyền thống.
- Một số bệnh nhân đạt được tình trạng thuyên giảm lâu dài, không có dấu hiệu ung thư trong nhiều năm.
- Các thử nghiệm lâm sàng tiếp tục được mở rộng để áp dụng cho nhiều loại ung thư hơn và các giai đoạn sớm hơn của bệnh.
Những tiến bộ này chỉ có thể đạt được nhờ các thử nghiệm lâm sàng, vốn vẫn đóng vai trò thiết yếu trong việc cải thiện cách thức áp dụng liệu pháp miễn dịch, xác định những đối tượng được hưởng lợi nhiều nhất, và khám phá ra các phác đồ kết hợp mới mang lại hiệu quả cao hơn nữa.
Nhìn về tương lai
Mặc dù liệu pháp ức chế điểm kiểm soát miễn dịch đã mang lại bước ngoặt trong điều trị ung thư và mang đến hy vọng mới cho nhiều bệnh nhân, nhưng vẫn còn nhiều việc cần phải làm. Không phải bệnh nhân nào cũng đáp ứng với liệu pháp này, và đối với những người khác, lợi ích không phải lúc nào cũng duy trì lâu dài. Với tư cách là các nhà khoa học và bác sĩ lâm sàng, thách thức của chúng tôi hiện nay là hiểu rõ hơn về những hạn chế của các liệu pháp này để có thể thiết kế ra những liệu pháp tốt hơn, chính xác hơn, mang lại lợi ích cho nhiều người hơn. Đối với hàng triệu cá nhân và gia đình bị ảnh hưởng bởi ung thư, liệu pháp miễn dịch không chỉ là một phương pháp điều trị, mà còn là lời hứa rằng việc điều trị ung thư có thể hiệu quả và cá nhân hóa hơn.
Tháng Nâng cao Nhận thức về Liệu pháp Miễn dịch Ung thư là lời nhắc nhở về chặng đường chúng ta đã đi qua và về niềm hy vọng to lớn mà lĩnh vực này tiếp tục mang lại. Nhờ việc tìm hiểu các kiến thức khoa học và những nghiên cứu không ngừng, chúng ta đang tiến gần hơn đến một tương lai mà nhiều người không chỉ chiến thắng bệnh ung thư mà còn có thể sống một cuộc đời dài lâu và trọn vẹn sau đó.
Giới thiệu tác giả:
Tiến sĩ Travis Fischer vừa tốt nghiệp Đại học Iowa, nơi ông đã nhận bằng Tiến sĩ Khoa học Y sinh với chuyên ngành Sinh học Ung thư dưới sự hướng dẫn của Tiến sĩ George Weiner. Nghiên cứu của ông chủ yếu tập trung vào việc tìm hiểu cách thức liệu pháp miễn dịch định hình phản ứng miễn dịch chống khối u theo thời gian. Mục tiêu nghiên cứu của ông hướng đến phương pháp “từ phòng thí nghiệm đến giường bệnh”, đưa các phát hiện từ phòng thí nghiệm vào ứng dụng lâm sàng nhằm cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân. Ông là thành viên của Hiệp hội Ung thư Iowa từ năm 2022.